Double Cleansing: Làm Sạch Da 2 Bước Có Thực Sự Cần Thiết?
Y - Dược Sĩ Mirra Bảo Trâm
Tư vấn liệu trình & dược mỹ phẩm
Đã kiểm duyệt y khoa bởi Bác sĩ CKI Da liễu Nguyễn Bình An
Không phải ai cũng cần. Double cleansing chỉ giải quyết một nhóm vấn đề: những thứ không tan trong nước. Kem chống nắng chống trôi, kem nền lâu phai và bã nhờn dư đều là gốc dầu hoặc silicone, sữa rửa mặt gốc nước khó lấy hết trong một lần. Với những thứ đó, bước dầu đứng trước có cơ sở hoá học rõ ràng vì dầu hoà tan dầu. Nếu bạn không trang điểm, không dùng kem chống nắng chống nước, da lại thiên khô hoặc nhạy cảm, bước thứ hai gần như không thêm được gì ngoài rủi ro. Chất tẩy rửa lấy đi lipid và yếu tố giữ ẩm tự nhiên của lớp sừng; xà phòng có pH kiềm khoảng 12 gây rối loạn hàng rào bảo vệ rõ hơn hẳn chất tẩy rửa tổng hợp dịu nhẹ có pH gần 5,5. Viện Da liễu Hoa Kỳ khuyến cáo rửa mặt hai lần mỗi ngày, tính cả bước tẩy trang, không phải bốn.
Double cleansing giải quyết chuyện gì?
Một vấn đề duy nhất, và nó là vấn đề về độ tan. Sữa rửa mặt gốc nước hoạt động nhờ chất diện hoạt, loại phân tử một đầu ưa nước một đầu ưa dầu. Chúng bao lấy dầu bẩn rồi kéo đi theo nước xả. Cơ chế này hiệu quả với mồ hôi, bụi và một lớp bã nhờn mỏng. Nó đuối khi gặp màng phim được thiết kế để bám trên da nhiều giờ dưới mồ hôi.
Kem chống nắng chống trôi, kem nền lì và mascara chống nước đều thuộc nhóm đó. Bước dầu xử lý chúng theo nguyên lý dầu hoà tan dầu: dung môi dầu trộn lẫn với màng phim gốc dầu, làm nó rã ra và tách khỏi da, sau đó nhũ hoá với nước để trôi đi. Bước nước phía sau chỉ dọn phần còn lại. Nếu trên mặt bạn không có lớp màng nào như vậy, bước dầu không có việc gì để làm.
Ai cần và ai không
| Tình huống trong ngày | Có cần bước dầu? | Vì sao |
|---|---|---|
| Kem chống nắng chống nước, chống trôi | Có | Màng phim kháng nước và mồ hôi, sữa rửa mặt gốc nước lấy không hết |
| Trang điểm lâu trôi, mascara chống nước | Có | Sắc tố và silicone bám chặt, cần dung môi dầu để rã |
| Da dầu nhiều, lỗ chân lông dễ bít | Thường có, buổi tối | Bã nhờn dư tan trong dầu tốt hơn trong nước |
| Không trang điểm, kem chống nắng thường | Không cần | Một bước sữa rửa mặt dịu nhẹ đã đủ sạch |
| Da khô, nhạy cảm, đang dùng retinoid | Hạn chế hoặc bỏ | Hàng rào bảo vệ đang yếu, thêm một lần rửa là thêm một lần mất lipid |
| Buổi sáng, mọi loại da | Không | Qua đêm da chỉ tiết bã nhờn, một bước rửa nhẹ là đủ |
Cảnh báo
Đây là chủ đề bị marketing thổi phồng nhiều nhất trong nhóm sản phẩm làm sạch. Double cleansing được bán như một tiêu chuẩn đạo đức của việc chăm da, trong khi nó chỉ là giải pháp kỹ thuật cho một tình huống kỹ thuật. Da sạch không phải da căng sau khi rửa. Cảm giác căng đó là dấu hiệu lớp sừng vừa mất nước và lipid.
Cái giá của việc rửa quá tay
Chất diện hoạt không phân biệt dầu bẩn với lipid của chính bạn. Chúng lấy đi cả hai. Nghiên cứu về tác động của chất tẩy rửa lên lớp sừng cho thấy chất diện hoạt còn thấm vào và ở lại đó sau khi xả, làm biến tính protein và phá vỡ cấu trúc lipid gian bào. Yếu tố giữ ẩm tự nhiên tan trong nước cũng bị rửa trôi cùng lúc. Độ pH là biến số thứ hai: lớp sừng khoẻ mạnh có pH khoảng 5,5, còn xà phòng truyền thống có pH quanh 12. Môi trường kiềm đó làm lớp sừng trương lên và thay đổi độ cứng của lipid, kể cả khi không có chất diện hoạt. Đây là lý do chất tẩy rửa tổng hợp dịu nhẹ có pH gần với da gây kích ứng ít hơn hẳn xà phòng.
- Da căng, rát nhẹ hoặc ngứa ngay sau khi rửa mặt.
- Bong vảy mịn quanh cánh mũi và khoé miệng, nhất là vào mùa lạnh.
- Da đổ dầu nhiều hơn trước vào buổi chiều, một phản ứng bù sau khi bị lấy sạch lipid.
- Sản phẩm dưỡng vốn quen dùng bỗng gây châm chích khi bôi lên.
- Mụn viêm li ti xuất hiện dù đã làm sạch kỹ hơn.
Nếu bạn cần, hãy làm đúng
- 1Chỉ làm buổi tối. Buổi sáng không có gì để tẩy trang.
- 2Bước dầu thực hiện trên da khô, tay khô. Nước làm dung môi dầu không tiếp xúc được với màng phim cần rã.
- 3Massage 30–60 giây bằng đầu ngón tay, không chà xát. Viện Da liễu Hoa Kỳ khuyến cáo dùng đầu ngón tay thay cho khăn hay bông tắm lưới vì ma sát gây kích ứng.
- 4Nhũ hoá kỹ với nước ấm trước khi xả, nếu không lớp dầu còn lại sẽ gây bí.
- 5Bước nước dùng sữa rửa mặt không xà phòng, pH gần 5,5, không cồn.
- 6Nước ấm vừa, không nóng. Nhiệt độ cao hoà tan lipid nhanh hơn.
- 7Thấm khô nhẹ và bôi dưỡng ẩm ngay khi da còn hơi ẩm.
Lời khuyên từ bác sĩ Aura
Nếu bạn đang dùng tretinoin hoặc bất kỳ retinoid kê đơn nào, hãy giảm chứ đừng tăng số bước làm sạch. Retinoid vốn đã đẩy hàng rào bảo vệ vào trạng thái dễ tổn thương trong những tuần đầu. Tretinoin và hydroquinone là thuốc kê đơn, cần bác sĩ chỉ định và theo dõi, và quy trình làm sạch phải điều chỉnh theo phác đồ chứ không theo thói quen cũ. Khi da đang kích ứng, một bước rửa dịu nhẹ buổi tối thường cho kết quả tốt hơn hai bước.
Câu hỏi thường gặp
Da dầu có bắt buộc phải double cleansing mỗi tối không?
Không bắt buộc. Nếu bạn có bôi kem chống nắng chống trôi hoặc trang điểm thì nên làm. Nếu ngày đó bạn ở nhà và không bôi gì, một bước sữa rửa mặt dịu nhẹ là đủ. Da dầu vẫn bị hỏng hàng rào bảo vệ nếu rửa quá tay, và khi lớp sừng mất lipid, tuyến bã thường tiết bù nhiều hơn. Rửa nhiều không làm da bớt dầu.
Dầu tẩy trang có gây bít lỗ chân lông và lên mụn không?
Sản phẩm rửa trôi chỉ tiếp xúc với da khoảng một phút, nên nguy cơ thấp. Vấn đề hay gặp hơn là nhũ hoá không kỹ, để lại màng dầu trên mặt. Nếu mụn ẩn tăng sau khi bắt đầu dùng dầu tẩy trang, hãy kiểm tra bước xả trước khi đổ lỗi cho sản phẩm. Da dễ mụn có thể chọn dạng gel thay cho dầu đặc.
Nước tẩy trang micellar có thay được bước dầu không?
Được một phần. Micellar dùng các hạt mixen chứa chất diện hoạt để kéo dầu bẩn đi, nên nó xử lý tốt lớp trang điểm nhẹ và kem chống nắng thường. Với kem chống nắng chống nước hoặc lớp trang điểm lì, dung môi dầu vẫn hiệu quả hơn. Nếu dùng micellar, nên xả lại bằng nước vì chất diện hoạt còn lại trên da là một nguyên nhân gây kích ứng.
Nguồn tham khảo
* Nội dung bài viết mang tính tham khảo, không thay thế cho chẩn đoán và chỉ định của bác sĩ. Kết quả điều trị có thể khác nhau tuỳ cơ địa mỗi người.
Cần bác sĩ tư vấn cho làn da của bạn?
Soi da & tư vấn phác đồ miễn phí với bác sĩ chuyên khoa da liễu.
