Hàng Rào Bảo Vệ Da Là Gì Và Vì Sao Phục Hồi Nó Lại Quan Trọng?

Lớp sừng làm việc như một bức tường

Lớp sừng mỏng hơn một tờ giấy và gồm những tế bào đã chết, dẹt, xếp chồng lên nhau. Nghe như phần bỏ đi của da, nhưng đây là thứ duy nhất ngăn cơ thể bạn mất nước ra môi trường và ngăn môi trường đi vào. Tế bào sừng là gạch. Giữa chúng là lipid gian bào xếp thành nhiều lớp màng song song, đóng vai trò vữa. Gạch cho độ cứng, vữa cho độ kín. Một bức tường thiếu vữa vẫn đứng, nhưng gió và nước sẽ lùa qua từng khe.

Dấu hiệu hàng rào đã hỏng

• Da căng rát sau khi rửa mặt, cảm giác kéo dài quá vài phút chứ không hết ngay khi bôi dưỡng.
• Châm chích khi bôi sản phẩm vốn dùng quen nhiều tháng, thường là serum vitamin C, AHA/BHA hoặc retinol.
• Đỏ nhẹ dai dẳng ở hai bên má và quanh mũi, rõ hơn khi đổi nhiệt độ.
• Da vừa khô vừa dầu cùng lúc: bề mặt bong nhẹ, thô ráp, nhưng vùng chữ T vẫn bóng.
• Mụn ẩn li ti tăng lên dù bạn không đổi sản phẩm nào.
• Da dễ đỏ và để lại thâm đậm hơn sau mỗi nốt mụn.

Vì sao hàng rào hỏng, và vì sao ở Việt Nam nó hỏng nhiều

Phần lớn ca tổn thương hàng rào chúng tôi gặp ở phòng khám không đến từ bệnh lý. Chúng đến từ chăm sóc quá tay: tẩy tế bào chết ba lần một tuần cộng toner có acid mỗi tối, rửa mặt bốn lần một ngày vì thấy bóng dầu, dùng cùng lúc vitamin C buổi sáng và retinol buổi tối khi da chưa quen. Chất hoạt động bề mặt trong sữa rửa mặt lấy đi lipid và yếu tố giữ ẩm tự nhiên của lớp sừng, dùng càng nhiều lần thì lấy càng nhiều. Sản phẩm làm sạch càng mạnh thì càng bào mòn hàng rào nhanh.

Nhóm nguyên nhân thứ hai nặng hơn nhiều: kem trộn và mỹ phẩm không nhãn mác chứa corticoid. Loại này cho kết quả rất nhanh trong 2–4 tuần đầu vì corticoid chống viêm mạnh. Sau đó da mỏng đi, giãn mao mạch, mọc lông tơ, và bùng phát dữ dội khi ngưng. Y văn gọi tình trạng này là topical steroid damaged face. Điểm ác nghiệt của nó là người dùng thường quay lại bôi tiếp để dập đợt bùng phát, và vòng lặp phụ thuộc bắt đầu.

Phục hồi bằng cách làm ít đi

1. 1Ngưng toàn bộ hoạt chất mạnh: AHA, BHA, retinol, vitamin C nồng độ cao, mọi loại tẩy tế bào chết vật lý và hoá học. Ngưng hẳn, không giảm liều.
2. 2Rút quy trình còn ba bước: sữa rửa mặt dịu nhẹ, kem dưỡng ẩm, kem chống nắng. Không có bước thứ tư trong giai đoạn này.
3. 3Rửa mặt tối đa hai lần một ngày bằng nước mát hoặc ấm nhẹ. Nước nóng lấy lipid đi nhanh hơn.
4. 4Chọn kem dưỡng có ceramide, tốt hơn nữa là loại có cả ceramide, cholesterol và acid béo.
5. 5Chống nắng mỗi ngày. Hàng rào hỏng làm da dễ để lại thâm hơn sau mỗi đợt viêm.
6. 6Cho nó 4–8 tuần. Lớp sừng cần thời gian tái tạo lipid, thêm sản phẩm không rút ngắn được.

Câu hỏi thường gặp

* Nội dung bài viết mang tính tham khảo, không thay thế cho chẩn đoán và chỉ định của bác sĩ. Kết quả điều trị có thể khác nhau tuỳ cơ địa mỗi người.