Botox Và Filler Khác Nhau Như Thế Nào? Khi Nào Nên Dùng?
Tiến sĩ · Bác sĩ Thẩm mỹ Nội khoa Đinh Triều Lâm
Căng chỉ & trẻ hóa không phẫu thuật
Đã kiểm duyệt y khoa bởi Tiến sĩ · Bác sĩ CKI Lâm Ngọc Anh

Botox và filler giải quyết hai vấn đề khác nhau và không thay thế được nhau. Botox là độc tố botulinum type A, tiêm vào cơ để chặn dẫn truyền thần kinh cơ, làm cơ giãn ra và nếp nhăn do cơ co giãn theo. Nó dành cho nếp nhăn động: nhăn trán, nhăn đuôi mắt, nhăn giữa hai chân mày. Filler là chất làm đầy, phổ biến nhất là hyaluronic acid, tiêm vào để bù thể tích đã mất. Nó dành cho nếp nhăn tĩnh, tức nếp hằn còn nguyên khi mặt nghỉ, và cho các vùng lõm như rãnh mũi má hay hõm má. Botox duy trì khoảng 3–4 tháng, filler hyaluronic acid thường 6–18 tháng tuỳ vùng tiêm và loại sản phẩm. Cả hai đều là thủ thuật y khoa phải do bác sĩ có chứng chỉ thực hiện. Filler tiêm sai lớp có thể gây tắc mạch dẫn tới hoại tử da hoặc mù, đây là biến chứng hiếm nhưng có thật.
Botox và filler làm gì trong da
Botox không làm đầy gì cả. Độc tố botulinum type A chặn việc giải phóng acetylcholine ở đầu tận cùng thần kinh trước synap, nên tín hiệu không tới được cơ. Cơ được tiêm giãn ra, và vùng da trên nó thôi bị gấp lại mỗi lần bạn cau mày hay nhướn trán. Nếp nhăn mờ đi vì lực tạo ra nó đã ngừng. Thuốc có tác dụng sau khoảng 2 ngày, đạt đỉnh trong 1 tuần đến 1 tháng.
Filler làm đúng nghĩa đen tên gọi của nó. Phần lớn filler đang dùng là hyaluronic acid dạng gel, tiêm vào lớp dưới da hoặc sâu hơn để bù thể tích tuổi tác đã lấy đi: mỡ mặt tiêu bớt, xương nền mặt tiêu và tụt, da chùng theo. Filler nâng phần mô đã sụt về vị trí cũ. Cơ không bị ảnh hưởng, biểu cảm không đổi.
Nếp nhăn động và nếp nhăn tĩnh, cách tự phân biệt
Đứng trước gương và để mặt thả lỏng hoàn toàn. Nếp nào chỉ hiện ra khi bạn cau mày, cười hay nhướn trán là nếp nhăn động, phần việc của Botox. Nếp nào còn nguyên khi mặt bất động là nếp nhăn tĩnh, và Botox không xoá được vì cơ không phải thứ đang giữ nếp hằn đó. Nhiều bệnh nhân có cả hai: nhăn động do cơ co lặp lại hàng chục năm dần in thành nếp tĩnh. Đó là lý do nhiều phác đồ phối hợp cả hai.
| Botox | Filler (hyaluronic acid) | |
|---|---|---|
| Bản chất | Độc tố botulinum type A | Gel hyaluronic acid |
| Cơ chế | Chặn dẫn truyền thần kinh cơ | Bù thể tích, nâng mô |
| Chỉ định chính | Nếp nhăn động: trán, đuôi mắt, giữa hai chân mày | Nếp nhăn tĩnh, rãnh mũi má, hõm má, tạo hình cằm và môi |
| Thấy kết quả | Sau 2 ngày, rõ nhất trong 1 tuần đến 1 tháng | Ngay sau tiêm, ổn định khi hết sưng |
| Thời gian duy trì | Khoảng 3–4 tháng | Khoảng 6–18 tháng tuỳ vùng và sản phẩm |
| Biến chứng nặng | Sụp mi, lệch biểu cảm do thuốc lan sang cơ lân cận | Tắc mạch dẫn tới hoại tử da hoặc mù |
Rủi ro, và vì sao người tiêm quan trọng hơn giá tiền
Biến chứng đáng sợ nhất của filler là tắc mạch: gel bị bơm thẳng vào lòng mạch hoặc chèn ép mạch từ bên ngoài, làm vùng da phía sau mất nguồn máu nuôi. Hậu quả là hoại tử da, và nếu filler đi ngược vào hệ động mạch mắt thì mất thị lực, thường không hồi phục. Y văn ghi nhận tần suất hoại tử da khoảng 0,001% số ca, rất hiếm, nhưng phân bố của nó đáng chú ý: mũi và rãnh mũi má chiếm phần lớn ca tắc mạch, còn khoảng một nửa số ca mù liên quan tới tiêm vùng giữa hai chân mày. Đây đều là những vùng được quảng cáo nhiều nhất trên mạng xã hội.
Bắt buộc đọc trước khi tiêm
Botox và filler là thủ thuật y khoa, không phải dịch vụ làm đẹp. Chúng phải do bác sĩ có chứng chỉ hành nghề thực hiện, tại cơ sở được cấp phép, với sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng. Tuyệt đối không tiêm tại spa, tại nhà, trong khách sạn hay bởi người không phải bác sĩ. Lý do rất cụ thể: khi tắc mạch xảy ra, cửa sổ xử trí bằng hyaluronidase tính bằng giờ, mà cơ sở không phép thì không có thuốc và không ai nhận ra chuyện gì đang xảy ra. Da tái nhợt, đau dữ dội bất thường, đau mắt hoặc mờ mắt lúc tiêm là dấu hiệu cấp cứu, phải dừng ngay và tới bệnh viện.
Botox có ngưỡng an toàn rộng hơn nhưng không phải không có rủi ro. Thuốc có thể lan sang cơ lân cận và gây sụp mi, nhướn mày lệch hoặc biểu cảm cứng đờ. Phần lớn tự hết sau 3–4 tháng, nghĩa là bạn sống với khuôn mặt đó trong một mùa. Botox chống chỉ định ở phụ nữ mang thai, cho con bú, người có bệnh thần kinh cơ như nhược cơ, và người dị ứng thành phần thuốc.
- 1Hỏi thẳng tên bác sĩ trực tiếp tiêm và chứng chỉ hành nghề. Người tư vấn và người cầm kim là hai câu hỏi riêng.
- 2Yêu cầu mở hộp sản phẩm còn nguyên tem trước mặt bạn. Hàng trôi nổi là nguồn biến chứng lớn nhất tại Việt Nam.
- 3Nếu tiêm filler, hỏi cơ sở có sẵn hyaluronidase không. Câu trả lời ấp úng là câu trả lời rõ ràng.
- 4Khai đầy đủ thuốc đang dùng, nhất là thuốc chống đông, và tiền sử tiêm filler cũ cùng vùng.
- 5Đừng chọn theo giá. Chi phí xử lý một ca tắc mạch lớn hơn nhiều lần khoản bạn tiết kiệm được.
Câu hỏi thường gặp
Tiêm Botox rồi có bị phụ thuộc, ngưng là nhăn nặng hơn không?
Không. Khi thuốc hết tác dụng, cơ hoạt động trở lại và nếp nhăn quay về mức cũ chứ không nặng thêm. Cảm giác nặng hơn đến từ việc bạn đã quen với khuôn mặt phẳng hơn trong vài tháng. Tiêm đều đặn nhiều năm còn có xu hướng làm cơ được tiêm yếu và nhỏ bớt, nên một số người cần liều thấp hơn theo thời gian.
Filler có tan hết không nếu tôi không thích kết quả?
Filler hyaluronic acid tan được bằng hyaluronidase, đây là ưu điểm lớn của nhóm này và là lý do nó nên là lựa chọn đầu tay. Filler vĩnh viễn hoặc bán vĩnh viễn như silicone lỏng thì không có thuốc giải, có biến chứng là phải phẫu thuật lấy ra và thường để lại sẹo. Silicone lỏng tiêm vào mặt là thứ chúng tôi khuyên tránh tuyệt đối.
Tôi 28 tuổi, có nên tiêm Botox phòng ngừa không?
Tuỳ vào việc bạn đã có nếp nhăn động rõ hay chưa, không tuỳ con số tuổi. Người có cơ trán hoặc cơ cau mày hoạt động mạnh thường in nếp tĩnh sớm, và can thiệp trước khi nếp hằn cố định thì dễ hơn xử lý nếp đã sâu. Nhưng nếu mặt nghỉ mà chưa thấy nếp nào, tiêm lúc này chỉ là chi phí lặp lại mỗi 3–4 tháng cho một vấn đề chưa tồn tại.
Nguồn tham khảo
- Botulinum Toxin Treatment of the Upper Face — StatPearls, NCBI Bookshelf
- Botulinum toxin therapy: FAQs — American Academy of Dermatology
- Guideline for the Management of Hyaluronic Acid Filler-induced Vascular Occlusion — PMC
- Serious Complications of Hyaluronic Acid Fillers: A Retrospective Study of 290,307 Cases — PubMed
* Nội dung bài viết mang tính tham khảo, không thay thế cho chẩn đoán và chỉ định của bác sĩ. Kết quả điều trị có thể khác nhau tuỳ cơ địa mỗi người.
Cần bác sĩ tư vấn cho làn da của bạn?
Soi da & tư vấn phác đồ miễn phí với bác sĩ chuyên khoa da liễu.
Bài viết liên quan


